Αφροαμερικανικός φιλελληνισμός και Ελληνική Επανάσταση - Ομιλία στην ΕΜΝΕ
Την Τετάρτη 23 Οκτωβρίου 2024 στα γραφεία της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού (ΕΜΝΕ) στην Αθήνα (Ζωσίμου 11) πραγματοποιήθηκε παρουσίαση με θέμα τον Αφροαμερικανικό φιλελληνισμό στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης με ομιλητή τον Γιώργο Γιαννίκο, διαχειριστή της σελίδας «Φιλέλληνες της Ιστορίας». Συζητήτριες της παρουσίασης ήταν η κυρία Μαρία Δαμηλάκου, Επίκουρη Καθηγήτρια Ιστορία της Αμερικανικής Ηπείρου στο τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, και η κυρία Άννα Καρακατσούλη, Καθηγήτρια Ευρωπαϊκής Ιστορίας και Πολιτισμού στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η πόλη Greece στις ΗΠΑ και το φιλελληνικό της παρελθόν
Το σήμα της πόλης Greece στις ΗΠΑ (Πηγή: Town of Greece - Facebook)Όταν στις ΗΠΑ έγινε γνωστή η έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης οι Αμερικάνοι ενθουσιάστηκαν και συγκινήθηκαν από τον αγώνα των υπόδουλων Ελλήνων. Στα μάτια τους οι σύγχρονοι Έλληνες ήταν οι απόγονοι των ένδοξων Αρχαίων, γι’ αυτό τους βοήθησαν σημαντικά, τόσο σε οικονομικό, όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο. Ο φιλελληνισμός των Αμερικανών ήταν τόσο έντονος, ώστε έδιναν σε αμερικανικές πόλεις ονόματα επηρεασμένα από την Επανάσταση και την Ελλάδα. Μία τέτοια περίπτωση πόλης είναι η Greece (Ελλάδα), η οποία ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 1822.
Σήμερα η Greece ανήκει στην κομητεία του Monroe της Νέας Υόρκης και ουσιαστικά αποτελεί προάστιο του Rochester, πρωτεύουσας της κομητείας. Ανατολικά βρέχεται από τον ποταμό Genesee και βόρεια από τη λίμνη του Ontario. Έχει πληθυσμό 96.100 κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με το εμπόριο και τη βιομηχανία.
James Williams – Ο Αφροαμερικανός φιλέλληνας που αγωνίστηκε για την ελευθερία της Ελλάδας
Αφροαμερικανός στρατιώτης στα τέλη του 18ου αιώνα. (Πηγή: nps.gov.)Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης πλήθος φιλελλήνων πολεμιστών από διάφορες χώρες της Ευρώπης, αλλά και από τις ΗΠΑ μετέβησαν στον ελλαδικό χώρο προκειμένου να συνδράμουν τον αγώνα των Ελλήνων εναντίον των Οθωμανών κατακτητών. Τα χρόνια της Επανάστασης, λοιπόν, κατέφθασαν από τις ΗΠΑ γενναίοι πολεμιστές, όπως ο George Jarvis και ο William Washington, οι οποίοι διακρίθηκαν στα πεδία των μαχών. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες περιπτώσεις φιλελλήνων αγωνιστών ήταν ο Αφροαμερικανός James Jacob Williams, ο οποίος έφτασε στην Ελλάδα το 1827 και πέθανε σε αυτήν δύο χρόνια αργότερα.
Οι πληροφορίες που έχουμε για τη ζωή του και τη δράση του στην Ελλάδα δεν είναι πολλές, καθώς οι διαθέσιμες πηγές είναι περιορισμένες. Όσα στοιχεία γνωρίζουμε για τον Williams προέρχονται από το βιβλίο του Jonathan Peckham Miller «The Condition of Greece in 1827 and 1828» (1828) καθώς και από το περιηγητικό έργο του John Lloyd Stephens «Incidents of Travel in Greece, Turkey, Russia, and Poland» (1838).
Το «Ελληνόγλωσσο Ξενοδοχείο» και ο φιλέλληνας πρόεδρός του
Μύηση σε μυστική οργάνωση τον 18ο αιώνα (Πηγή: Wikipedia)Το 1809, πέντε χρόνια πριν την ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας και δώδεκα πριν την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, ιδρύθηκε στο Παρίσι η μυστική οργάνωση «Ελληνόγλωσσον Ξενοδοχείον» (Hôtel Hellénophone). Η εταιρεία αυτή αποτελεί την πρώτη ελληνική προεπαναστατική οργάνωση, που είχε ως βασική επιδίωξη την πνευματική αναγέννηση των Ελλήνων και την προετοιμασία της εξέγερσης εναντίον των Οθωμανών.
Το ιστορικό πλαίσιο της εποχής και η έδρα της οργάνωσης
Η ίδρυση του «Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου» μπορεί να ενταχθεί στη γενικότερη τάση της εποχής για ανάδυση ενός νέου τύπου κλειστών οργανώσεων που χαρακτηρίζονται από συνωμοτικό χαρακτήρα, τελετουργικές διαδικασίες μύησης και πολιτικοποίηση των μελών τους [1].
