The “Three Admirals” monument in the square of the same name in Pylos (Source: odosell.blogspot.com)The Battle of Navarino was one of the most significant events of the Greek Revolution of 1821. The allied fleet, consisting of British, French, and Russian warships and led by Admirals Codrington, Derigny, and Heyden, sailed to Pylos in Messenia, where it engaged the Turkish-Egyptian fleet. In the naval battle that took place on this day, 20 October 1827, the allied naval forces routed the Turkish-Egyptian forces, completely destroying their fleet.
In Messenia, the site of this significant naval battle, there are numerous historical landmarks directly or indirectly linked to the event. Thus, today in various areas and locations throughout our region, we can find monuments, streets, and squares named after the naval battle or after individuals who fought in it.
Πύλος (Ναυαρίνο)
Η πλατεία «Τριών Ναυάρχων» που βρίσκεται στην Πύλο ονομάστηκε έτσι προς τιμή των τριών ναυάρχων που ηγήθηκαν του συμμαχικού στόλου. Στο κέντρο της πλατείας υπάρχει ένα μνημείο, που στις τρεις πλευρές του απεικονίζονται τα πρόσωπα και τα ονόματα των ναυάρχων. Το μνημείο φιλοτεχνήθηκε το 1933 από τον Σμυρναίο γλύπτη Θωμά Θωμόπουλο και εκατέρωθεν είναι τοποθετημένα δύο κανόνια, ένα οθωμανικό και ένα ενετικό.
Νήσος Σφακτηρία
Στον κόλπο της Πύλου βρίσκεται το νησάκι Σφακτηρία. Εκεί ο επισκέπτης θα συναντήσει μία εκκλησία και ένα μνημείο που σχετίζονται με τη συμμετοχή των Ρώσων στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Οι Ρώσοι αγωνιστές πολέμησαν με αυτοθυσία, ενώ μνημειώδης παραμένει η συμβολή της ναυαρχίδας τους, «Αζόφ», που επέφερε καίρια πλήγματα στον Τουρκοαιγυπτιακό στόλο. Στα τέλη του 19ου αιώνα χτίστηκε από Ρώσους η ξύλινη εκκλησία του Αγίου Νικολάου που είναι αφιερωμένη στους Ρώσους νεκρούς που πολέμησαν στη ναυμαχία. Επιπλέον, σε κοντινή απόσταση και δίπλα από το εκκλησάκι της Αναλήψεως έχει ανεγερθεί ένα μνημείο για τους Ρώσους πεσόντες.
Βραχονησίδες Χελωνήσι και Φανάρι
Το μνημείο των Γάλλων πεσόντων στο Φανάρι (aristomenismessinios.blogspot.com)Εντός του κόλπου της Πύλου, επίσης, υπάρχουν οι βραχονησίδες Χελωνήσι και Φανάρι, όπου εντοπίζονται μνημεία πεσόντων της ναυμαχίας. Στο Χελωνήσι (ή Χελωνάκι) δεσπόζει μνημείο για τους νεκρούς Βρετανούς, ενώ στο Φανάρι (ή Τσιχλή-Μπαμπά) έχει στηθεί μνημείο του 1890 για τους 184 Γάλλους που έχασαν τη ζωή τους αγωνιζόμενοι με τις συμμαχικές δυνάμεις.
Καλαμάτα και Μεσσήνη
Τεκμήρια σχετικά με τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου εντοπίζουμε και στην πόλη της Καλαμάτας. Ο κεντρικός δρόμος της Παραλίας, η Ναυαρίνου, έχει πάρει το όνομά της από την τοποθεσία της ναυμαχίας, ενώ στο κέντρο της πόλης συναντάμε την οδό «Τριών Ναυάρχων». Επίσης, στη Μεσσήνη ένας από τους δρόμους της πόλης λέγεται «Ναυαρίνου».
Γαργαλιάνοι και Φιλιατρά
Στους Γαργαλιάνους και στα Φιλιατρά του Δήμου Τριφυλίας εντοπίζονται σήμερα οδοί που φέρουν ονόματα από τη ναυμαχία. Έτσι, στους Γαργαλιάνους υπάρχουν οι οδοί «Ναυαρίνου» και «Χέυδεν» καθώς και ο δρόμος «Δερυγνί» που βρίσκεται πλησίον του τοπικού γηπέδου. Επιπλέον οδός «Ναυαρίνου» υπάρχει και στα Φιλιατρά κοντά στον Ιερό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους.
Συνοψίζοντας, η Ναυμαχία του Ναυαρίνου αποτελεί ένα ορόσημο του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων που δεν πρέπει να λησμονούμε. Μετά από 194 χρόνια από την ιστορική ναυμαχία τα παραπάνω τεκμήρια, παλαιότερα ή σύγχρονα, μάς θυμίζουν το σπουδαίο αυτό γεγονός και αναδεικνύουν την ιστορική και διαχρονική του σημασία.
Γιώργος Γιαννίκος
Πηγές:
Πληροφορίες αντλήθηκαν από το cultureloversgr.blogspot.com και το Google Maps. Οι φωτογραφίες προέρχονται από το odosell.blogspot.com και το aristomenismessinios.blogspot.com
Το κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση άρθρου από την εφημερίδα «Ελευθερία Καλαμάτας» (φύλλο 13146/20-10-2021)
